Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart [KNVvL] Afdeling Ballonvaren
Hoe kun je een wedstrijd houden met luchtballons?
Hoe kun je een ballon sturen?
Hoe scoort een wedstrijdpiloot?
Wat zijn doelen?
Wat is het verschil tussen een gasballon en
een heteluchtballon?
Waarom is alles in het Engels?
   
Hoe kun je een wedstrijd houden met luchtballons?
Een [hetelucht]ballonwedstrijd is een behendigheidswedstrijd die bestaat uit een vaart [flight] waarbinnen één of meerdere opdrachten [tasks] gegeven kunnen worden. Een ballon vertrekt van punt A en de piloot moet de ballon zo dicht mogelijk manouvreren naar punt B – en soms punt C, D, E enzovoort. Binnen dat gegeven zijn allerlei variaties mogelijk.
Een paar voorbeelden:
Judge declared goal: de wedstrijdleider [competition director] geeft punt A en B op;
Pilot declared goal: de piloot geeft vóór de start Punt B op;
Fly in: de wedstrijdleider geeft punt B op en een afstand. De piloot mag zelf beslissen waar hij opstijgt, als het maar verder van punt B is dan de gegeven afstand;
Elbow: De piloot vaart een zo klein mogelijke hoek tussen been AB en been BC;
Minimum distance: een zo kort mogelijke afstand afleggen na een gestelde tijd.
Hoe kun je een ballon sturen?
Een ballon kan verticaal gestuurd worden. Door te verwarmen gaat hij omhoog, door af te laten koelen gaat hij omlaag. Door het openen van een klep in de top van de ballon, kan er ook sneller gedaald worden.
Horizontaal wordt een ballon door de wind voortgestuwd en is dus afhankelijk van het weer.
Onder normale omstandigheden varieert de wind van richting en snelheid op verschillende hoogten. Zo kan een ballonpiloot een richting bepalen door op een bepaalde hoogte te gaan varen.
Hoe scoort een wedstrijdpiloot?
In een vaart [flight] kunnen één of meerdere opdrachten [tasks] gegeven worden. Per opdracht krijgt de piloot een 'marker' mee. Een marker is een klein zandzakje dat aan een lang lint is verbonden. Per opdracht heeft de marker een andere kleur. Op het lint staat het wedstrijdnummer van de piloot. Het is de bedoeling dat de pioot zijn marker zo dicht mogelijk bij een doel gooit.

Bij de foto: Rond het witte doelkruis [target] liggen een aantal rode markers. Terwijl het meetteam de markers meet, scoort een piloot op de achtergrond.

Wat zijn doelen?
Voor de meeste opdrachten wordt er gebruik gemaakt van een 'goal' of een 'target'. Een goal is een kruispunt van twee wegen. Een target is een kruis van bepaalde afmetingen en kleur dat ergens in het land wordt uitgespreid.
Voor sommige tasks wordt de marker midden in het land gegooid, onafhankelijk van goals of targets. In dat geval wordt de marker gemeten naar de coördinaten op de kaart. Tegenwoordig wordt hiervoor veel gebruik gemaakt van GPS.
Wat is het verschil tussen een gasballon en een heteluchtballon?
Een heteluchtballon blijft 'drijven' omdat de lucht in de ballon warmer is dan de omgevingslucht. Een heteluchtballon is van onderen open, waardoor de lucht in de ballon verwarmd kan worden met een gasvlam. Door te verwarmen gaat de ballon omhoog, door af te laten koelen gaat hij omlaag. Door het openen van een klep in de top van de ballon, kan er ook sneller gedaald worden. Met een heteluchtballon kan alleen gevaren worden als er geen thermiek – opstijgende warme lucht – is. Dat is meestal 's ochtends vroeg en 's avonds.
Een heteluchtballon vaart in principe alleen bij daglicht. Een heteluchtballon is veel groter dan een gasballon.

Een gasballon is een gesloten ballon, die met een drijfgas gevuld wordt. Dat gas – meestal waterstofgas of helium – is lichter dan lucht waardoor de ballon stijgt. Het verticale sturen gebeurd door het afwerpen van ballast of door gas te laten ontsnappen. Een gasballon kan dag en nacht varen, gedurende meerdere dagen. Wedstrijden met een gasballon gaan meestal om de langste afstand.

Waarom is alles in het Engels?
Heteluchtballonvaren is een internationale sport. Op de meeste nationale kampioenschappen doen meerdere nationaliteiten mee, op Europese en Wereldkampioenschappen spreekt dat voor zich.
De regels vallen onder de verantwoording van de Ballooning Committee van de Fédération Aéronautique Internationale [www.FAI.org].