Hoe word ik piloot?
Om een ballon te mogen varen heb je een brevet nodig. In Nederland kennen we twee brevetten, het Balloon Pilot License [BPL] en het Commercial Pilot License [CPL (FB) ]. FB staat voor Free Balloon. Voor beide brevetten geldt dat je een examen aflegt in theoretische kennis, vervolgens een praktijkexamen aflegt en medisch geschikt bevonden bent.

Ballon Pilot License [BPL]
Het BPL is een brevet dat volstaat voor het uitvoeren van niet-commerci‘le ballonvaarten met ten hoogste vier personen aan boord. Met een BPL mag je dus geen betalende passagiers vervoeren en de inhoud van de ballon mag ten hoogste 3000 m3 bedragen. Een ballon van deze grootte is doorgaans in staat om vier personen (inclusief de piloot) te vervoeren.
De kennis- en ervaringseisen voor het verkrijgen van het BPL zijn zeer op de praktijk gericht. De indruk bestaat dat veel ballonvaarders hun carrière beginnen met het behalen van het BPL.
www.brevet.aero
Aanvraag Ballonvaardersbewijs
Aanvraag Uitbreiding Ballonvaardersbewijs
Aanvraag Verleninging Ballonvaardersbewijs

Commercial Pilot License [CPL]
Het is het brevet dat de houder ervan in staat stelt om commerciële ballonvaarten uit te voeren. Hierna volgt een samenvatting van de eisen voor het CPL(FB), alsmede een aantal handige en behulpzame links. Alvorens je aan de opleiding voor ballonvaarder begint, is het sterk aan te bevelen om eerst de vliegmedische keuring te ondergaan. Mocht je hier niet doorheen komen dan heb je je verder een hoop kosten en moeite bespaard. De keuring die je voor het CPL FB nodig hebt is een Klasse 2. Voor deze keuring kun je onder andere terecht bij:
http://www.aeromed.nl/keuringen.html
http://www.aviationmedical.com/medical-examinations/class-ii/
http://www.m-c-w.nl/vliegmedischekeuringen.html

Het lidmaatschap van de KNVvL faciliteert de toegang tot sites die je vaartvoorbereiding vergemakkelijken :
www.vaartregistratie.nl
http://www.gevoeligegebieden.nl/ (kaarten met gebieden waar je beter niet kan landen)
https://www.luchtvaartmeteo.nl/ (ballonvaart verwachting)

Theoriegedeelte
Als je vervolgens je medische keuring doorlopen hebt kun je naar je theorie-examens werken. Dit examen omvat 6 onderdelen: Meteorologie, Navigatie, Communicatie, Human Performance, Ballonvaren & Materialen en Voorschriften. Deze examens worden op vastgestelde data gehouden. Die vind je op http://www.cbr.nl/10974.pp. Daarnaast moet je examen doen in Radio / telefonie (RT) en Engelse taalvaardigheid (Language Proficiency Endorsement, LPE).
De theorieopleiding kan door zelfstudie worden voltooid, je bent niet verplicht les in de vakken te volgen. In een aantal vakken wordt wel les gegeven op verschillende vliegscholen in Nederland. Daarvoor kun je je inschrijven en de lessen klassikaal volgen. Let wel: deze lessen zijn niet specifiek voor ballonvaarders, ook vliegers hebben dezelfde lesstof nodig. Enkele vliegscholen waar je vakken kan volgen zijn:
ACT Teuge http://vliegschoolact.nl/
VSH Hilversum http://www.benair.nl/
Vliegschool Lelystad http://www.vliegschool-lelystad.nl/
Infomeer bij deze vliegscholen ook naar de mogelijkheden voor je RT en LPE. Voor de RT en LPE examens moet je kennis hebben van de Engelse taal om volgens fraseologieën met de luchtverkeersleiding te communiceren. Eventueel kun je oefenen op http://www.lpetest.com/oefenen/.
Neem vooral ook kennis van de leerdoelen op: http://www.cbr.nl/10967.pp.
Studieboeken die vaak gebruikt worden zijn de uitgaven van Ben Mosbach en de luchtvaart bundel van Bas Vrijhof. Deze boeken zijn te bestellen bij de http://www.pilotshop.nl/contents/en-uk/d133.html. Mocht je lessen volgen bij een vliegschool, dan is het verstandig te vragen welke boeken zij voor de lesstof gebruiken.
Studieboeken voor het vak Ballonvaren & Materialen zijn er niet. Wij adviseren daartoe de Flight Manuals van de verschillende fabrikanten:
Cameron balloons: http://www.cameronballoons.co.uk/cgi-bin/open.cgi?level=2&page=23
Kubicek: http://www.kubicekballoons.cz/english/support/manuals.php
Ultra Magic: http://www.ultramagic.com/balloons/hot-air-ballon-----s34_109.html
Schroeder: http://www.schroederballoon.de/ol/frameset.php?iStartFather=75&iPage=220&iAppear=20
Om je examen voortijdig te oefenen kun je gebruikmaken van deze site: http://www.examenvraag.nl Let op: deze examenvragen zijn wel sterk verouderd.
Zodra je klaar bent voor het examen kun je dat bij het CBR gaan aanvragen. Om te beginnen vraag je allereerst een toelatingsbewijs aan via http://www.cbr.nl/4313.pp.
Denk er wel aan dat het examengeld vóór de aanvraag bij het CBR binnen moet zijn.

Praktijkgedeelte
Het praktijkgedeelte bestaat uit lesvaarten die je 1 op 1 met een instructeur* maakt, bij voorkeur op een ballon kleiner dan een 105 000 Cu Ft. Je moet minimaal 12 lesvaarten met een totale tijd van 16 uur hebben gemaakt en één solovaart (van minimaal een half uur). Doorgaans hebben piloten 30 tot 40 praktijklessen nodig alvorens ze op examen gaan.
De kosten van een praktijkles kunnen sterk variëren informeer goed bij verschillende ballonvaart bedrijven. Enkele bedrijven zijn ook bereid een regeling te treffen om je opleiding na het behalen van je brevet terug te laten betalen door vaarten voor het bedrijf uit te voeren. Let bij het vergelijken van potentiële bedrijven ook op bijkomende faciliteiten, zoals welke apparatuur er ter beschikking staat (radio, hoogtemeter, transponder en GPS). Sommige bedrijven starten de lesvaarten vanuit verscheidene locaties.
Al je vaarten registreer je in een logboek en elke vaart laat je aftekenen door je instructeur. Voor je lesvaarten is er een ‘ BBAC Pilot Training Record’ waarin je instructeur aantekeningen van je oefeningen en vorderingen maakt. Beide logboekjes zijn te verkrijgen bij bijvoorbeeld Cameron Balloons http://www.cameronballoons.co.uk/cgi-bin/open.cgi?level=1&page=42
Het praktijkexamen moet je bij KIWA aanvragen middels dit formulier: http://www.kiwaregister.nl/uploadedFiles/Register/Producten/Luchtvaart/Aanvraag%20praktijkexamen.pdf. KIWA wijst je vervolgens een examinator toe.
Bij de voorbereiding van elke vaart dien je gebruik te maken van de AIP Guide (Aeronautical Information Package). http://www.ais-netherlands.nl/aim/110519-110630/eAIP/html/index-en-GB.html. Je vind hier alle relevante informatie over luchthavens (openingstijden, telefoonnummers en radiofrequenties, etc).
Na het behalen van het CPL FB ben je bevoegd om ballons te varen met een maximale inhoud van 3000m3/105.00cu ft. Dat is Klasse A. Door ervaring op te doen kun je klassebevoegdverklaringen behalen om grotere ballonnen te varen. Zie schema:

Categorie:	Inhoud: (duizenden cu ft)	Eis: (PIC = pilot in command)
A	< 105	Minimaal 12 vaarten met een FI(FB)
B	> 105 en < 140	- meer dan 75 vaarten als PiC - totale vaartijd > 75 uur - 5 vaarten met een ballon uit categorie B met FI(FB) - verklaring van instructeur dat voldaan is aan de eisen
C	> 140 en < 210	- meer dan 150 vaarten als PiC - totale vaartijd > 150 uur - 5 vaarten met > 5 uur met ballon uit categorie C met FI(FB) - verklaring van instructeur dat voldaan is aan de eisen
D	> 210	- meer dan 225 vaarten als PiC - totale vaartijd > 225 uur - 5 vaarten met ballon uit categorie D met FI(FB) - verklaring van instructeur dat voldaan is aan de eisen

* met instructeur wordt een ballonvaarder bedoeld met de aantekening FI (Flight Instructor) op zijn of haar brevet. Als er FB achter staat betekent dat Free Balloon.
Mocht je als ballonvaarder (in opleiding) contacten op willen doen dan kun je een of meer evenementen bezoeken: http://www.balloonevents.org/
Op 8 april 2012 wordt Europese regelgeving ingevoerd. Dit zal betekenen dat er veel verandert. De KNVvL houdt haar leden hiervan op de hoogte.
Disclaimer: Dit overzicht pretendeert slechts een summiere opgave te zijn van de eisen voor het behalen van het CPL FB.